Tentoonstellingen 2018-09-09T06:30:55+00:00

Tentoonstelling ‘Koken in de Gouden Eeuw’

De Ter Borch Stichting organiseert in de zomer van 2020 de tentoonstelling ‘Koken in de Gouden Eeuw. De tentoonstelling zal plaatsvinden in de Deventer Bergkerk. Bruiklenen zijn afkomstig van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en diverse Nederlandse musea.

Aanleiding

Eten is hip en hot. Slow-food, biologisch en veganistisch eten, streekproducten en duurzaamheid staan volop in de belangstelling. Foodhallen schieten als paddenstoelen uit de grond. Koks -en zeker tv-koks- zijn vaak een soort popsterren. Maar ook de presentatie van eten is trending: de kookboeken zijn bij de boekhandels ware blikvangers, en worden vaker op de koffietafel bewonderd of in bed gelezen dan als gids bij het koken gebruikt. Op facebook, twitter en instagram is #foodporn een van de hoogst genoteerde zoekwoorden.

Ook culinaire geschiedenis wordt door meer en meer mensen gewaardeerd. Hoe aten onze voorouders? Een groeiende groep mensen volgt kookworkshops en verdiept zich in dit onderwerp.

Een rode kreeft ligt op een Chinese schotel. Een hyperrealistisch geschilderde citroenschil krult naar beneden. De weerspiegeling van een raam is te zien in een majestueuze roemer. Vandaag de dag is het stilleven een geliefd genre. In hun eigen tijd waren 17de eeuwse Hollandse stillevens ook heel populair. Ze brachten in hun tijd forse bedragen op, zoals uit veilingnotities blijkt.

In de Hollandse 17de eeuw, Gouden Eeuw, veranderde de voedselcultuur sterk ten opzichte van de middeleeuwse zware kruidige smaken naar frisse en (zoet)zure. Wij laten een breed publiek graag kennis maken met de 17de eeuwse eetgewoonten en zetten daar de voedselcultuur van vandaag tegenover. Het verhaal wordt verteld door onze curator, culinair historicus drs. Manon Henzen.

Tentoonstelling Roofkunst voor, tijdens & na WO II

Door de ongekende verzamelwoede van nazi’s als Hitler en Göring kwamen veel werken van kunsthandelaren en particulieren, zoals Goudstikker en Gutmann tijdens de bezetting in Duitse handen.

Na de Tweede Wereldoorlog stuurde de Amerikaanse Monuments Men een groot aantal door de nazi’s in Nederland geroofde en gekochte kunstwerken naar ons land. Zij gaven de Nederlandse staat opdracht het geroofde werk aan de oorspronkelijke eigenaren terug te geven. Slechts een beperkt aantal werken werd ook echt geretourneerd. Toen de vaak Joodse eigenaren hun eigendommen claimden, stuitten ze dikwijls op een bureaucratische, onwillige overheid. Zo heeft het voor de erven van kunsthandelaar Goudstikker en die van verzamelaar Gutmann meer dan zestig jaar geduurd, voordat zij in het gelijk werden gesteld.

De werken werden als Nederlands Kunstbezit verdeeld over de musea, in depot opgeslagen of geveild. De resterende werken worden sindsdien door de staat beheerd als de collectie Nederlands Kunstbezit. Stukken uit deze NK-collectie vormen de basis van de tentoonstelling. Pas eind jaren negentig werd het teruggavebeleid onder internationale druk veel menselijker en volgde een gewetensvolle zoektocht naar de rechtmatige eigenaren.

Wij toonden in deze expositie werken uit de collectie Nederlands Kunstbezit, met hun vaak vaak schrijnende verhalen. Van enkele schilderijen die we in de tentoonstelling toonden, is de oorspronkelijke eigenaar nog steeds onbekend.

Bij de tentoonstelling werd een publicatie uitgegeven: Roof en restitutie, geschreven door Rudi Ekkart en Eelke Muller. Deze expositie was het eerste project van de Ter Borch Stichting en kreeg internationale aandacht in de pers. Curator van de expositie was prof. dr. Rudi Ekkart. Sinds 1997 heeft hij als voorzitter van de Commissie Herkomst Gezocht leiding gegeven aan het onderzoek naar de eigenaren van in de Tweede Wereldoorlog geroofde kunstwerken. Op advies van deze commissie werd een ruimhartiger teruggavebeleid ingezet. Historica Eelke Muller was co-curator. Julie-Marthe Cohen van het Joods Historisch Museum stelde het onderdeel Judaica samen. De tentoonstelling werd vormgegeven door Studio Koster Van Lienen.

Download het inhoudelijk verslag van Roofkunst
Bekijk de audiotour